Terug naar de nieuwsbrief

Af van beeld over woekerafspraken

Wennen om het vertrouwen te herstellen

Van onze verslaggever 

'Verzekeraars pleiten voor verbod op alle provisies', kopte een landelijk dagblad begin deze maand. Het zou de conclusie zijn van een position-paper van het Verbond van Verzekeraars dat daags daarvoor was uitgegaan. Het Verbond, dat 98 procent van de verzekeraars in Nederland vertegenwoordigt, bedoelde echter iets anders te zeggen, aldus Jan-Willem Wits, woordvoerder van Verbond.

Geen verbod  

"Ons schrijven is in de media een eigen leven gaan leiden", stelt Wits eufemistisch. "Ik kwam op internetfora voor tussenpersonen allerlei emotionele reacties tegen. Dat is erg vervelend." Wits kiest zijn woorden zorgvuldig om uit te leggen wat het Verbond van Verzekeraars dan had plachten te zeggen. Wits: "In de koppen die de krant hebben gehaald, wordt allereerst gesuggereerd dat we oproepen tot een verbod. Dat is onjuist. Wat we vaststellen, is dat de markt het met zelfregulering niet redt. En daarbij, door de strikte regelgeving omtrent concurrentie, kunnen we onszelf op dit punt ook niet reguleren. Van een verbod is geen sprake, we vragen de wetgever alleen om een wettelijk kader te stellen."

Punt op de muur

Dan het tweede punt, namelijk dat de provisie volledig zou worden afgeschaft voor tussenpersonen. Wits: "Ook dat is niet aan de orde. Sinds 2008 zijn wij, als Verbond, bezig om een punt op de muur te schetsen. Een doel. Dat doel moet zijn om over te gaan op een transparanter beloningsmodel voor intermediairs. In het Verenigd Koninkrijk hanteert men het zogenoemde Customer Agreed Remuneration (CAR). Daar willen wij ook naar toe."

Splitsing geen afschaffing

Het CAR komt er globaal op neer dat alle beloningen worden besproken met de consument. Deze kan betalen voor bemiddeling en advies via een uurtarief, een vaste vergoeding, een abonnement of een percentage.
Het Verbond benadrukt met name dat het gaat om een splitsing in de vergoeding, niet in het afschaffen van provisie. Wits: "De crux zit in het knippen. Consumenten moeten de intermediair gaan betalen voor hun advies. En daarnaast mag de verzekeraar nog best betalen voor uitbesteed werk, mits dat ook gebeurd is." Wits heeft het evident moeilijk met het rechtzetten van het ontstane beeld. "Het omgooien van een systeem dat we sinds de Tweede Wereldoorlog hebben, zal niet makkelijk, maar wel noodzakelijk zijn."

Beeld van woekerafspraken

Als reden voor een stelselwijziging voert het Verbond de publieke opinie en de politieke druk aan. "Een aantal recente affaires, waarvan provisie van de DSB van 85 procent het meest in het oog springend was, heeft ertoe geleid dat de consument een zeer negatief beeld over de gehele branche heeft gekregen. Zowel over verzekeraars als tussenpersonen. We moeten vaststellen dat waar tussenpersonen eerder alleen inkomsten uit provisie mochten krijgen, het beeld thans is dat het een oneigenlijke verrijking is. De branche werd altijd als sober en betrouwbaar gezien, maar nu weggezet als groep boeven. Provisies worden door de buitenwereld niet meer als een reële vergoeding voor advies en diensten gezien, maar als een exorbitante afspraak tussen verzekeraar en tussenpersoon waar de consument ongemerkt de rekening voor betaalt."

Vlucht naar voren

Verzekeringen, en wat dat aangaat de gehele financiële sector, draaien op vertrouwen, aldus Wits. "Dus als dat vertrouwen afneemt moeten we mans genoeg zijn om ons systeem onder de loep te nemen en te veranderen." Daarbij dreigt ook de politiek, onder maatschappelijke druk, in te grijpen. Dan kun je als branche maar beter het voortouw nemen, moet het Verbond  gedacht hebben. De timing van de uitspraken en aanbevelingen van het Verbond zijn dan ook slim: binnenkort wordt in de Tweede Kamer van de Wet op het financieel toezicht geëvalueerd. 

Geen idee over consument

Het Verbond van Verzekeraars behartigt nadrukkelijk alleen de belangen van de verzekeraars, en wel 98 procent van de markt in Nederland. "Ik spreek niet namens de tussenpersonen", benadrukt Wits. Wat voor invloed een systeem als CAR zou hebben op de Nederlandse markt, weet Wits niet. "We hebben geen absolute zekerheid of de consument voldoende kritisch  is om te shoppen en bereid is om te betalen voor advies in verzekeringen." Wits hoopt uiteraard van wel. "Het zou raar zijn als de consument wel bereid was te betalen toen ze niet wisten dat er een verstopte provisie in het product zat, en dat nu ze weten waarvoor ze betalen, dat ineens niet meer zouden doen."

Prijs niet van belang

Het Verbond put hoop uit eerdere voorbeelden. "Bij de notarissen zien we dat de consument, mits het voor een groot genoeg bedrag is, rond gaat kijken om te vergelijken." Bij zorgverzekeringen ging het minder goed, geeft Wits toe. "Daarbij zag je vooral het eerste jaar veel overstappen. Maar de markt is nu, na erg volatiel te zijn geweest, weer stabiel." Het mogelijke effect op de prijs die de consument zal gaan betalen, is voor het Verbond 'niet van belang geweest'. "De prijs zal anders worden opgebouwd, maar wat er onder aan de streep zal staan is niet onze zaak."

Even wennen

Wits laat zich verleiden tot een afsluiting met een persoonlijke noot. Hij heeft een zus die bij een tussenpersoon werkt. "Ze hadden laatst een man binnen gehad voor een hypotheekadvies. Ze vertelde hem dat ze voor het werk dat zit in het opvragen van drie offertes eigenlijk 500 euro zou moeten vragen. Hij schrok daarvan. 'Dat deden jullie toch altijd voor niets?', vroeg hij. Die man staat symbool voor de verandering die we, verzekeraars, tussenpersonen en consumenten, moeten maken. We moeten hem uitleggen hoe hij dat vroeger betaalde en hoe hij dat nu moet doen. Dat zal even wennen worden."